Historie Firma Velzeboer

novy velzenboer akerslootGestart in 1946 als winkel in religieuze artikelen, uitgegroeid tot kantoorboekhandel en stencilinrichting P.N. Velzeboer in de jaren zestig en nu NOVY. De naam Velzeboer en de winkel zijn al jarenlang een begrip in Akersloot. Hoe het allemaal gelopen is vertellen Ria Velzeboer en Rob Dekker.

Het gezin

Piet Velzeboer (geb. op 1 augustus 1911) is een zoon van aannemer Piet Velzeboer. Het gezin woont aan de Kerklaan (nu Kerklaan 15). Hij ging na school werken in het bedrijf van zijn vader en had een bijbaan als hulpkoster. Als koster Dirk Verduin komt te overlijden, wordt Piet de nieuwe koster. Piet krijgt verkering met Annie Kaandorp, dochter van schilder Cornelis Kaandorp van de Julianaweg (nu Julianaweg 11). Annie werkt als hulp in de huishouding bij diverse gezinnen in het dorp. Na een paar jaar verkering trouwden Piet en Annie op 30 november 1944. Daags na het trouwfeest moest Piet onderduiken, er was een grote razzia in het dorp. Hij verbergt zich op het zoldertje van het schuurtje bij kerk. Als hij op de schuurzolder zit trekt hij de ladder naar boven en zo weet hij uit handen van de Duitsers te blijven. Het pas getrouwde stel betrekt een pand aan de Julianaweg.. In vijf jaar tijd werden er vier kinderen geboren, Corrie, Cor, Ria en Piet. De oudste drie bleven thuis wonen. Piet junior trouwt met Margriet Schoon, samen kregen zij twee kinderen; Justy en Pieter.

Hoe het begon

Volgens de inschrijving van de kamer van Koophandel is het bedrijf gestart op 28 februari 1946. De oorlog was voorbij en dit bood kansen voor jonge ondernemers. Ze hadden het kleine winkeltje in religieuze waren met woning (Julianaweg 241) gekocht van de overleden Jantje Mooij. Niet iedereen mocht deze winkel overnemen. Een voorwaarde was dat de winkel in “roomse handen” moest blijven. Aangezien Piet Velzeboer al enige jaren koster bij de rooms-katholieke kerk was wordt de koop snel goedgekeurd. Het assortiment was beperkt van klompen tot religieuze artikelen zoals: kruizen, beelden, rozenkransen, kaarsen en boekwerken. De winkel was klein en bracht niet genoeg op om samen van te leven. Dus daarom ging moeder Annie in de winkel staan en vader Piet langs de deuren. Op zijn solex, met achterop de handelswaar in een grote koffer, reed hij langs de boerderijen in de Beemster en de Schermer om daar zijn handel te verkopen. Ongeveer tien jaar is hij zo de boer opgeweest, toen de zaken wat beter gingen werd een heuse brommer aangeschaft. Met dezelfde koffer ging hij ook wekelijks met de trein naar Amsterdam. Hier zaten de groothandelaren en werden de spullen ingekocht. Met drukkerij Krijgsman in Alkmaar wordt een samenwerking aangegaan. Het benodigde drukwerk wordt bij deze firma ondergebracht zoals geboorte-, trouw- rouw- en jubileumkaarten en voor bedrijven rekeningen, formulieren en briefpapier. Het assortiment in de winkel past zich geleidelijk aan. Er worden nu ook emmers, sponzen, zeemlappen en bezems verkocht. De winkel wordt aan de achterzijde uitgebreid door een stuk aan te bouwen. Een grote sprong voorwaarts is de verkoop van wasmachines en centrifuges in de jaren vijftig. Om deze artikelen nog beter te promoten wordt een etalage gehuurd bij kapper Bosman (nu locatie snackbar) aan de Julianaweg. Zo verandert in de loop der jaren steeds het assortiment. Als Piet Leijen zijn radiowinkel aan de Julianaweg begint wordt de verkoop van deze artikelen afgestoten. De winkel groeit en bloeit en de ene uitbreiding volgt op de andere. Aangezien Piet was zelf metselaar was doet hij het bouwen zelf. Soms helpt zijn broer en buurman Jo Velzeboer(de opa van Rob Dekker), die aannemer is, een handje bij de grotere klussen. Begin jaren vijftig worden kantoorartikelen in het winkelassortiment opgenomen en is de winkel behoorlijk geroeid. In 1951 krijgen Piet en Annie een brief van het Parket van de Officier van Justitie te Alkmaar. Piet heeft niet de juiste papieren om een kantoorboekhandel te runnen. Hij wordt veroordeeld tot een boete van f 25,-, daarnaast hij moet verplicht op cursus of de winkel zal moet sluiten. In twee jaar behaalt Piet alle nodige papieren en kan de zaak met een gerust hart worden voorgezet. De winkel gaat steeds beter lopen. Een breder assortiment zorgt voor meer omzet. Ria vertelt dat haar zus Corrie vanaf die tijd in de winkel gaat helpen met de bediening. Ze heeft er “feeling” voor. Corrie wil ook nieuwe markten aanboren. De mensen gaan wat meer verdienen en er is ruimte voor luxere producten. Het dealerschap voor Boldoot Eau de Cologne, Palmolive zeep en fresh Up aftershave wordt verkregen en sieraden/zilverwerk wordt in het assortiment opgenomen.

Uitbreidingen

Naast de winkel staat het huis van Betje Bes en Dirk Schut. Als dit huis in de verkoop komt grijpt Piet zijn kans en koopt hij de woning. Hij wilt het pand slopen en de ruimte benutten om de winkel uit te breiden. Van de gemeente mag het niet, het pand heeft een woonbestemming. Piet mag het pand ook niet slopen. Goede raad is duur, maar Piet laat het er niet bij zitten. Hij gooit elke dag een paar emmers water over de vloeren. Na verloop van tijd vergaat de boel. Na een inspectie van de gemeente wordt het pand onbewoonbaar verklaard. Ik weet nog dat burgemeester De Sonnaville langskomt en zei” Piet, je mag slopen”. Dit was een mooie kans om uit te breiden. Het pand wordt gesloopt en in een klap is er ruimte om het vloeroppervlak van de winkel te verdubbelen. Met een grote etalage aan de voorzijde en zijkant om de artikelen goed te kunnen promoten. In de jaren zeventig wordt een gedeelte van de bovenverdieping bij de winkel betrokken. Hier naartoe verhuisd de speelgoedafdeling. Dit is geen succes. Het overzicht in de winkel raakt weg, Het blijkt dat er veel wordt gestolen. Piet kon daar vreselijk boos om worden. Hij heeft ook wel eens een kind betrapt en hierop aangesproken. Toen het kind begon te huilen kreeg hij medelijden. Toen heeft Piet, het speelgoed wat het kind gestolen had, alsnog meegegeven naar huis. De winkel werd toen naar achter uitgebouwd, inclusief een kantoor en garage/magazijn.

Vertegenwoordigers en assortiment

In de jaren vijftig waren er nog weinig auto’s. De meeste boodschappen werden op het dorp gekocht en dat zorgt voor een hoop aanloop in de groeiende gemeente. De advertenties in “Op de Hoek ”of het “Witte Blaadje” laten in de loop der jaren een verandering van het winkelassortiment zien. Zo zijn in de jaren vijftig tot begin jaren zestig de wastobben, petroleum- stellen of kachels en simpele huishoudelijke artikelen populair. Er is zelfs nog een ruim aanbod van religieuze artikelen zoals: kerkboeken, missaals tot cadeaus en toebehoren voor het eerste communiefeest. In de jaren zestig wordt het breder: van keukengerei tot serviesgoed, schoonmaakartikelen, sieraden, vele soorten speelgoed, hengelsportbenodigdheden, kantoorartikelen tot schoolbenodigdheden. Dagelijks komen er vertegenwoordigers langs. Ria kan zo de merken nog opnoemen:” Vero, Brabantia, Bruijnzeel, Jumbo, Lego, Curver, Melita, Tomado, Tiger, enzovoorts”. Elk bedrijf heeft zijn eigen vertegenwoordiger en bezorgdienst. Tussen de middag wordt door een ieder een jonge borrel gedronken met suiker. Zo werden aan de keukentafel de zaken gedaan en het was vreselijk gezellig al die mensen over de vloer. In de jaren zeventig veranderd dit radicaal, er komen groothandels. De vertegenwoordiger van de groothandel was Jan Boom en later Jan de Jong. Bij hun worden de spullen besteld. Later moesten we zelf de inkoop doen en de spullen ophalen in Alkmaar, Hoorn of bij Twisk in Beverwijk. Piet ging dagelijks met zijn grote vriend Theo Krom “zijn chauffeur” naar de diverse groothandels in het land. Samen hebben ze heel wat kilometers afgelegd. Momenteel komen weer vertegenwoordigers. Maar de meeste spullen worden via internet, intranet of telefonisch besteld en daarna bezorgd.

Sinterklaastijd

De mooiste tijd is Sinterklaastijd. befaamd in Akersloot was onze etalage met rijdende trein. Als de trein werd geplaatst dan stonden tientallen jongens vol ongeduld te kijken voor de etalage. Ook de al ruim 50 jaar oude Sinterklaas, ooit gewonnen met een winkelwedstrijd, is jaarlijks nog te zien. Oma’s die met hun kleinkinderen in de winkel komen, vertellen dat ze vroeger ook naar dezelfde Sinterklaas stonden te kijken In de jaren vijftig was onze huiskamer de showroom en cadeaukamer. Op schragen werden platen gelegd om tafels te maken. De klanten kwamen ’s avonds langs om voor het hele gezin cadeautjes uit te zoeken, dit onder het genot van een bakkie koffie. Door ons werd alles ingepakt en eventueel voorzien van een naam. Rondom de schragentafels hingen gordijnen en hieronder werden de bestelde cadeautjes klaargezet. Zo ging dat nog in de jaren vijftig en zestig. Ook bezocht de Goedheiligman een aantal keren de winkel. Honderden kinderen kwamen er dan op af en voor iedereen was er een dan een cadeautje.

Het Witte Blaadje

In 1965 stopt kapelaan De Boer plotseling als redacteur van het katholieke weekblad “Op de Hoek” en verschijnt het blad niet meer. Het blad werd goed gelezen en middenstanders plaatsten hier hun advertenties. Piet wil zelf een advertentieblad beginnen. Een stencilmachine wordt aangeschaft, die een plekje vindt in de woonkamer. De eerste advertentiefolder van de Firma Velzeboer rolt uit de stencilmachine. Meteen haken bakker Van Baar en Van Vliet met zijn winkel voor kleding en woninginrichting aan en willen ook adverteren. Dan verschijnt begin mei het eerste “Witte Blaadje”. Dit advertentie en mededelingenblad wordt gratis huis aan huis verspreid in heel Akersloot. Al snel melden meer middenstanders zich, zelfs van niet katholieke huize, en het blad wordt steeds dikker. Soms ging het ook wel eens fout. Zo had Corrie per ongeluk de tekst arme bakker Van Baar in plaats van warme bakker opgenomen. Meteen na het verschijnen van deze editie kwam Piet van Baar langs. Hij riep in deuropening tegen Piet:”hier is je arme bakker”. Daarna lagen ze samen blauw van het lachen. We hadden een vaste ploeg bezorgers. Jarenlang hebben Gerrit Groot met Dina Krom de blaadjes bezorgd, later namen Riet en Tinus Kerssens de wijk over en als laatste deden Annie en Nico Molenaar de bezorging. Met ze tweeën bezorgden ze het blaadje in het hele dorp. Tegenwoordig zijn het scholieren die het blad bezorgen. Het blad wordt gestencild, dit ging vroeger met 30 tot 40 vel per minuut. Daarna werd het hand gevouwen. Riet Kerssens hielp iedere maandag met het vouwen van het blad. In de loop der jaren hebben we heel wat stencil- en kopieermachines gehad. Steeds worden ze sneller en afdrukkwaliteit beter. De huidige twee Risograph’s RZ970E kopiëren maar liefst 180 pagina’s per minuut. De oplage is de loop der jaren gestegen van 1300 tot bijna 2100 exemplaren. Een paar jaar geleden hebben we flink geïnvesteerd in een vouw-nietmachine, die ons een hoop werk uit handen neemt. Hoewel, de machine draait dan wel vanzelf, je moet er steeds bijblijven. Opmaken en kopiëren van het blad gebeurd in het weekend, met hulp van Greet Kaandorp - Sietsema. Het draaien in het weekend heeft een groot nadeel. Vrijdag en zaterdag zijn de twee drukste dagen van de week, in de winkel. Bovendien heb je wel eens een storing en dan lukt het niet altijd om een monteur op te roepen. Daarom willen we het drukken en vouwen van “Het Witte Blaadje” in de toekomst uitbesteden. Uiteraard houden we zelf de opmaak van het blad in handen. Bijzonder is dat na 45 jaar de vormgeving en formaat van het blad nauwelijks is veranderd.

Piet de Koster

Piet had naast de winkel diverse bijbanen, eerst als hulpkoster. Na het tragische overlijden van koster Dirk Verduin, die tijdens het snoeien uit een boom was gevallen, werd Piet aangesteld als koster. Piet zet alles klaar voor de verschillende kerkdiensten, voor rouwen, trouwen of dopen. Het bijhouden van het torenuurwerk en het luiden van de klokken behoord ook tot zijn taak. Een bijzonder taak heeft Piet als de oude kerk wordt afgebroken. Piet mag voor de laatste maal de kerkdeur op slot doen nadat alle beelden en attributen door hem uit de kerk zijn gehaald. Naast koster was Piet Velzeboer uitvaartondernemer. Alles voor een begrafenis werd geregeld. Van rouwkaarten, bloemen tot de bidprentjes Veel moeite had Piet met de begrafenis van kinderen, dit deed hem heel veel. Ria verteld:”Ik weet ook nog dat er twee mensen vrijwel tegelijk waren overleden. Beide kisten werden tegelijk bezorgd. Aangezien een van de overledenen nog niet kon worden opgebaard werd de kist tijdelijk in onze woonkamer opgeslagen”. Piet was daarnaast de grafdelver van de katholieke begraafplaats, tot zijn 73-ste jaar heeft hij dit gedaan. Hij deed dit altijd samen met Jan Oud of Klaas Velzeboer. De eerste persoon die Piet mocht begraven was Dirk Verduin de koster op 10 mei 1937. Het laatste graf maakte hij voor diens oomzegger Jaap Verduin (de bakker) op 14 juli 1980. In totaal heeft Piet 563 graven gemaakt. Daarna werd de zoon van Piet, Piet jr. de grafdelver, met hulp van o.a. Gerard Dekker (vader van Rob Dekker) Ben Kerssens, Ted Putter en met Wil Broersen. Sinds kort is Wil Broersen gestopt en is Pieter Velzeboer, de kleinzoon van Piet, grafdelver geworden. Pastoor Hageman noemde Piet Velzeboer altijd zijn grote vriend en rechterhand. De pastoor en kapelaan Karregat kwamen iedere zondagavond langs. Dan dronken ze samen een borreltje en zaten ze gezellig te praten. Ze hadden een langdurige vriendschap. Na het overlijden van pastoor Hageman reserveert Piet het graf naast het priestergraf van de pastoor als familiegraf voor zichzelf en zijn vrouw. Piet was de rechterhand van de pastoor en wilde, mocht hij komen te overlijden, op die plek worden begraven. In februari 1977 ontvangt hij voor zijn 40 jarig kosterjubileum een pauselijke onderscheiding de “Pro Ecclesia Et Pontifice”, en in april 1987 ontvangt Piet een zilveren eremedaille verbonden aan de orde van Oranje-Nassau wegens zijn vijftigjarig dienstverband. Tien jaar later, voor het zestigjarig jubileum krijgt Piet van de kerk een groots jubileumfeest aangeboden. Het feest wordt niet meer gevierd, 2 maanden voor zijn jubileum komt Piet te overlijden op 25 februari 1997.

Legoactie

In 1986 werd door lego een landelijke actie georganiseerd. De kinderen mochten iets met lego bouwen, volgens eigen ontwerp en dit neerzetten in de etalage. Alle bouwsels waren voorzien van een naamkaartje en voor een ieder te bewonderen. De Akersloter jury bestond uit Theo Krom en meester Dorus Teeling. In café de Vriendschap van Henk en Riet Levering was de prijsuitreiking. De kinderen kregen allemaal limonade en wat lekkers. De actie was een groot succes. Eerst hadden we één etalageraam gereserveerd, uiteindelijk stond elke etalage en diverse planken in de winkel vol met Lego bouwwerken. Zelfs de regionale pers schreef diverse stukken over de actie in Akersloot. De Legoactie in Akersloot was uiteindelijk de grootste van heel Nederland.

Verkoop en personeel

In de begintijd was er geen zelfbediening. De meeste artikelen stonden achter de toonbank uitgestald. In de jaren zestig gaat het over op zelfbediening. Er is nog een verandering. Veel klanten hadden een rekening lopen en de aankopen werden opgeschreven in het winkelboek. Stukje bij beetje werd de rekening betaald. Dit fenomeen is bijna helemaal verdwenen, Alleen enkele collega-ondernemers maken hier nog gebruik van. Om de verkoop te stimuleren werden er zilverzegels uitgegeven (fl. 0,25 = 1 zegel). Voor 500 zegels ontvangen de klanten f 2,50 contant. Deze zilverzegels worden door meerdere winkeliers in de omgeving verstrekt en daardoor een groot succes om de klanten te binden en de verkoop te stimuleren. Eind jaren zestig gaat Ria, na jaren in huishouding te hebben gewerkt bij dokter Verhoeven in Alkmaar, ook in de winkel aan de slag. Eerst nog parttime maar later fulltime en zijn er vier personen in de bediening. Ria doet liever het werk om de winkel heen zoals opruimen, schoonmaken, uitpakken of het vouwen van het “Witte Blaadje”. Tussen de middag en op dinsdagmiddag is, zoals toen traditie was in Akersloot, de winkel dicht. In oktober 1996 werd er ingebroken in de winkel, hele partijen speelgoed waren weg. Al het merkspeelgoed zoals, LEGO, MATTEL, SPELLEN enzovoorts waren gestolen. Met Sinterklaas in aantocht stond de winkel afgeladen vol en de schade was enorm. Helaas wordt er in elke winkel gestolen, misschien is het wel goed dat je het meeste niet ziet.

Donkere wolken en de toekomst

De opa en oma van Rob Dekker wonen naast de winkel. Maar Rob komt ook graag bij de buren van zijn opa en oma, namelijk ome Piet, tante Annie, Corrie en Ria. Als kleine jongen is hij vaak in de winkel te vinden. Op12-jarige leeftijd begint Rob al te helpen in de winkel. In 1995 overlijdt moeder Annie en een jaar later vader Piet. Het is alsof Piet het heeft aangevoeld. Kort daarvoor had hij flink ingekocht en het magazijn stond bomvol. Er moet worden nagedacht over de toekomst. Hoe nu verder? Veel tijd om na te denken is er niet want in september 1997 overlijdt Corrie. De klap komt hard aan en de familie blijft in ontreddering achter. Nichten springen bij achter de kassa om de winkel draaiend te houden, de sinterklaas tijd komt eraan. Rob is dan 17 jaar en samen met Ria denken ze na over de toekomst. De winkel dicht of doorgaan? Ze besluiten om samen door te gaan. Na zijn MBO opleiding gaat Rob drie dagen per week werken als vertegenwoordiger bij een kantoorvakhandel in Amsterdam. En drie dagen in de winkel in Akersloot. Elke dinsdag- en donderdagavond naar de groothandel in Alkmaar. Het is een moeilijke tijd voor de winkel, een hoop klanten doen boodschappen buiten het dorp. Om full-time in Akersloot te kunnen werken moet er meer omzet komen. De winkel sluit zich in 2000 aan bij de inkooporganisatie van Groothandel Gouda een onderdeel van Marskramer(Blokker)Rob is in 2003 gestopt in Amsterdam en de winkel heet vanaf 2004 Novy/Toys2play Velzeboer een franchise formule van Marskramer. De winkeltijden worden verruimd en de winkel is 6 dagen per week, in totaal 48 uur geopend. Er komen nieuwe stellingen een nieuwe ingang en kassaopstelling en het magazijn word vergroot. Het winkelassortiment wordt tegen het licht gehouden en er worden productgroepen afgestoten, parfumerie, zilverwerk, en lederwaren zijn geheel of bijna uit het assortiment verdwenen. Met het sluiten van collega winkeliers zijn er wel weer nieuwe producten bij gekomen. Elektrische apparaten, lampjes, batterijen en cartridges. Ook artikelen als USB-sticks, SD-kaarten en zelfs DVD spelers behoren nu tot de standaard collectie.
Met hulp van het personeel schoonzus Margriet Velzeboer en vriendin Marian Dikkeboom zetten ze de schouders er onder. Rob gaat naast de winkel wonen, en wil graag het honderdjarig bestaan van de winkel meemaken. Of het zover komt hangt van veel zaken af. Is het mogelijk om het winkelbestand in Akersloot te centraliseren, en zo te behouden? Hoe gaat het met de internetverkoop in de toekomst? Is dit een kans of een bedreiging.
Er zijn ook positieve zaken, de mensen kopen weer meer in het dorp, vooral de jonge gezinnen. Rob is verknocht aan Akersloot en zet zich op velerlei manieren in. Voor de Ondernemers Vereniging Akersloter , Sinterklaasintocht, Scouting, EHBO, zingt bij het Aquariuskoor en doet tegenwoordig ook in Castricum aan steunfractie werk voor de VVD, en verricht voor vele andere verenigingen hand en spandiensten. Maar het mooiste vindt hij uiteraard de winkel met alles wat daarbij komt kijken.

 

Frans Zonneveld